Trẻ bị táo bón phải làm sao? Nguyên nhân & Cách điều trị

0
277

Theo thống kê của các trung tâm chăm sóc sức khoẻ cho trẻ thì cứ khoảng 100 trẻ đến khám lại có đến 3 trẻ gặp vấn đề vì táo bón, ngoài ra 1/4 trẻ đến khám chuyên khoa tiêu hóa cũng vì táo bón. Khi trẻ bị táo bón trong một khoảng thời gian dài sẽ gây ảnh hưởng đến sức khoẻ của trẻ cũng như gây ra cảm giác khó chịu và ảnh hưởng tới các chức năng tiêu hóa khác làm tổn hại đến sự phát triển của bé. 

Bệnh táo bón ở trẻ em là gì?

Khi trẻ bị táo bón có nghĩa là lúc trẻ gặp khó khăn khi đi tiêu, quá trình đi tiêu của trẻ sẽ rất dài và đợi lâu mới có thể loại bỏ được phân ra ngoài. Nếu tình trạng này xảy ra thường xuyên rất có thể là dấu hiệu cho các mẹ nhận biết rằng đường tiêu hóa của con không khỏe mạnh, thiếu nước, chế độ ăn thiếu chất xơ…

Nếu bé bị táo bón thì sẽ làm chậm quá trình chuyển hóa thức ăn trong hệ tiêu hóa, các chất thải tích tụ trong ruột già lâu ngày chắc chắn gây gây ra sự khó chịu và có thể ảnh hưởng đến sức khỏe như làm nứt hậu môn, trĩ và một số vấn đề khác…

Nếu các mẹ chỉ dựa vào tần suất số lần mà trẻ đi tiêu trong một ngày hoặc trong một tuần sẽ không xác định được liệu bé có bị táo bón hay không. Nếu trẻ đi phân dẻo, dễ ra và khoảng 4 đến 5 ngày đi 1 lần thì mẹ hoàn toàn yên tâm.

Nếu trong trường hợp bé đi tiêu khó khăn, ra phân cứng, có máu hoặc có màu đen, bé thấy khó chịu, hoặc trẻ không đi tiêu một lần nào trong vòng 5 – 10 ngày thì mẹ nên đưa con đến gặp bác sĩ.

Nguyên nhân trẻ bị táo bón là gì?

Rất nhiều nguyên nhân để khiến cho trẻ nhỏ và trẻ sơ sinh bị táo bón. Điển hình nhất vẫn là những nguyên nhân như:

Ăn thức ăn đặc: Đối với trẻ sơ sinh nếu các bà mẹ cho ăn những thức ăn dạng đặc một cách đột ngột, hoặc là lần đầu tiên cho trẻ ăn mà lại cho ăn đặc thì rất dễ dàng gây ra táo bón cho trẻ. Trong thời gian tập cho bé ăn dặm, mẹ cho bé ăn những món như bột sữa, bột ngũ cốc, cháo ngũ cốc… thường sẽ bị thiếu chất xơ. Đây cũng là nguyên nhân khiến bé bị táo bón, ngoài ra việc mẹ cai sữa cho bé cũng là một lý do để chứng minh cho việc gây ra táo bón, bởi vì khi cai sữa đôi khi khiến bé bị mất đi nguồn cung cấp nước cho cơ thể.

Trẻ uống sữa công thức: Sữa công thức mà trẻ đang sử dụng có thể gây nguy cơ bị táo bón rất cao. Bởi thành phần protein khác nhau trong sữa công thức có thể gây táo bón ở trẻ sơ sinh. Khi uống lượng nhiều sữa công thức gây ra táo bón trẻ thường có phân xanh và cứng. Nếu nhận thấy con bị táo bón do sữa công thức, mẹ có thể thay đổi một loại sữa công thức khác để phù hợp hơn với con, bằng cách trao đổi với bác sĩ về vấn đề này để tìm ra loại sữa phù hợp nhất cho trẻ.

Thiếu nước: Cơ thể bé khi bị thiếu đi một lượng nước hoặc mất nước thì chắc hẳn cơ thể sẽ chuyển sang hấp thụ các nguồn nước từ những món ăn hoặc đồ uống mà trẻ đang dùng hoặc thậm chí là phân trong đường ruột của bé. Điều này khiến cho kết cấu của phân trẻ trở nên khô và rắn hơn khiến bé gặp khó khăn khi đi tiêu. 

Thiếu chất xơ: Có thể nói đây là nguyên nhân phổ biến nhất gây ra hiện tượng táo bón ở trẻ nhỏ. Những em bé thường không hay ăn các loại rau và trái cây sẽ dẫn đến phân khô, ngoài ra còn gây khó khăn cho việc đi tiêu. Chất xơ từ thực phẩm giúp tăng thể tích cho phân, làm cho phân mềm hơn và dễ dàng đi tiêu. Do đó, các bà mẹ cần tập cho con có thói quen ăn rau và trái cây mỗi ngày ngay từ khi mới tập ăn dặm để có chế độ dinh dưỡng cân bằng.

Trẻ bị táo bón do các vấn đề sức khỏe: Bệnh táo bón ở trẻ còn có thể kể đến những nguyên nhân do các vấn đề về sức khỏe như:

  • Trẻ bị bệnh cường giáp: Bệnh cường giáp có thể gây hạn chế mức hoạt động của cơ ruột cùng với các triệu chứng khác.
  • Bệnh phì đại tràng bẩm sinh hay bệnh vô hạch đại tràng bẩm sinh (bệnh Hirschsprung): Trong đó phân đoạn ruột già thiếu tế bào hạch (một loại tế bào thần kinh) khiến ruột già không nhận được hướng dẫn từ não để hoạt động đúng. Những đứa trẻ khi gặp phải bệnh lý này thường có số cân nhẹ hơn so với em bé cùng lứa tuổi, ngoài ra trẻ hay bị nôn ói và phân có kích thước nhỏ hơn bình thường.
  • Bệnh đái tháo đường: Khi em bé bị bệnh đái tháo đường cũng có thể gây ra táo bón.
  • Các bệnh liên quan đến hệ thần kinh: Bệnh táo bón ở trẻ một phần cũng bởi các nguyên nhân như bại não, chậm phát triển tâm thần hoặc các vấn đề với cột sống. Rối loạn này khiến bé thường rất chậm và khó khăn vận động, hoặc có những cử động ruột bất thường, hoặc thiếu sự phối hợp trong vận động của ruột.
  • Ngộ độc thịt do clostridium botulinum: Đây cũng là một căn bệnh khiến cho trẻ bị táo bón bởi bao tử Clostridium botulinum có các triệu chứng sớm của căn bệnh này.

Những nguyên nhân khiến bé bị táo bón khác:

  • Trẻ cần thường xuyên được tham gia các hoạt động thể dục sẽ rất có lợi cho sức khoẻ, bởi vì khi trẻ không được vận động cũng sẽ làm ảnh hưởng lớn đến hệ tiêu hoá của trẻ và dễ gây ra táo bón. Khi trẻ chỉ ngồi im một chỗ hay thiếu vận động có thể khiến nhu động ruột của trẻ hoạt động kém, từ đó dẫn đến táo bón.
  • Táo bón cũng có thể là do bé luôn có thói quen trì hoãn việc đi đại tiện. Điều này có thể thấy ở những đứa trẻ gặp khó khăn khi đi vệ sinh như cảm thấy đau hoặc đòi hỏi trẻ phải rặn nhiều, rặn mạnh mới có thể tống xuất phân ra ngoài. Đối với những bé đã đi học, thì việc nhà vệ sinh quá bẩn cũng có thể khiến bé trì hoãn đi vệ sinh, lâu dần sinh ra táo bón. Phân quá dài trong ruột già sẽ khó loại bỏ hơn vì ruột già sẽ hấp thụ trở lại lượng nước từ phân.

Cách điều trị dân gian bệnh táo bón ở trẻ

Trong trường hợp trẻ đã bị táo bón trong 3-4 ngày liền, thậm chí là cả tuần, thì việc tìm ra cách giải quyết để trẻ có thể đi ngoài được nhanh chóng cũng là một nỗi lo cho phụ huynh. Một vài biện pháp hữu hiệu dưới đây sẽ giúp cho các mẹ có thể khắc phục nhanh cho con trẻ:

Dùng mồng tơi ngoáy hậu môn: Mẹ cần chuẩn bị là rau mồng tơi rồi rửa cho thật sạch, sau đó tước phần vỏ ra và ngoáy vào phần hậu môn của trẻ. Thời gian trong vòng 5 – 10 phút sau, trẻ sẽ có cảm giác đại tiện và dễ đi ngoài hơn.

Dùng mật ong thụt hậu môn: Nhiều mẹ đã áp dụng cách làm này cho trẻ bị táo bón và có hiệu quả, nếu những mẹ nào chưa biết thì hãy thực hiện như sau:

Cách làm:

  • Đầu tiên các mẹ pha mật ong với nước theo tỉ lệ 1 : 3
  • Sau đó sử dụng tăm bông thấm dung dịch trên và đút nhẹ vào hậu môn của trẻ
  • Nhờ tác dụng bôi trơn và kích nhu động đại tràng, trẻ sẽ dễ dàng đi ngoài hơn.

Lưu ý: Trong thực đơn ăn hàng ngày của trẻ, cha mẹ nên bổ sung nhiều rau xanh, uống nước hoa quả ( không lọc bỏ xơ) để hỗ trợ phân trẻ được mềm hơn. Với hai phương pháp trên, đặc biệt là các loại thuốc tẩy xổ, thụt tháo chỉ nên dùng tạm thời, không nên dùng thường xuyên. Nếu thường xuyên lạm dụng những cách trên, trẻ sẽ mất dần cảm giác buồn đại tiện, không thể tự đại tiện bình thường và phụ thuộc nhiều vào các biện pháp hỗ trợ, điều này sẽ làm ảnh hưởng đến sinh hoạt của trẻ sau này.

Trẻ bị táo bón nên ăn gì giúp điều trị? 

Nếu bé đang bú sữa mẹ hoàn toàn mà lại có biểu hiện táo bón, các mẹ cần chú ý xem con mình đã được hấp thu lượng sữa đủ chưa. Việc điều chỉnh chế độ ăn của người mẹ cũng rất quan trọng, nên hạn chế ở mức thấp nhất những đồ ăn cay nóng, các chất kích thích, bên cạnh đó cần tăng cường bổ sung chất xơ từ rau xanh và củ quả tươi khi bé đã bú đủ mà vẫn bị táo bón.

Đối với bà mẹ trong giai đoạn cho con bú mà bị táo bón thì cần khắc phục tình trạng táo bón của mẹ bằng cách bổ sung rau quả tươi, uống nhiều nước hoặc sử dụng các chất xơ hòa tan vì loại này không hấp thu qua đường tiêu hóa vào máu nên không ảnh hưởng đến chất lượng sữa mẹ.

Nếu trẻ nhỏ uống bằng sữa công thức, thì mẹ cần lưu ý khi pha sữa phải đúng theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Cha mẹ cần tìm hiểu kỹ để có một loại sữa phù hợp nhất cho con trẻ.

Ngoài ra mẹ cũng cần đảm bảo đầy đủ lượng nước trong cơ thể của trẻ. Ở trẻ nhỏ khi bị sốt hoặc tiêu chảy lượng nước bổ sung sẽ gia tăng tùy theo tình trạng bệnh.  Đối với trẻ sơ sinh dưới 6 tháng bú mẹ hoàn toàn không cần uống nước nhưng nếu trẻ có triệu chứng táo bón thì vẫn cho uống 100 – 200 ml nước/ngày. Trẻ bắt đầu ăn dặm từ 6 – 12 tháng uống 200 – 300ml nước/ngày. Trẻ 1 – 3 tuổi uống 500 – 600ml nước/ngày. Trẻ 3 – 5 tuổi uống 1000ml nước/ngày. Trẻ lớn hơn 10 tuổi uống bằng người lớn: 1500 – 2000ml nước/ngày. 

Bổ sung đủ chất xơ trong khẩu phần ăn cho trẻ. Cần cho bé ăn các loại rau xanh và trái cây chín như: Rau khoai lang, mồng tơi, củ khoai lang, đu đủ, chuối tiêu, cam, bưởi. Không ăn ổi, hồng xiêm, đồ uống có ga, cà phê và hạn chế ăn bánh kẹo ngọt.

Nếu những em bé không chịu ăn rau quả, thì cha mẹ có thể bổ sung cho trẻ các chất xơ hòa tan được chiết xuất từ rau củ, dùng thuốc nhuận tràng theo ý lệnh của bác sỹ (nếu có).

Cách xoa dịu khi bé bị táo bón

  • Các mẹ nên thực hiện thao tác xoa bụng cho trẻ từ phải sang trái theo chiều kim đồng hồ ngày 3 – 4 lần vào khoảng cách giữa hai bữa ăn. 
  • Giúp cho trẻ vận động bằng cách chơi đùa, chạy nhảy hay tập thể dục thể thao thường xuyên để làm tăng cường vận động cơ thành bụng và cơ tròn hậu môn.
  • Tập cho trẻ đi đại tiện đúng giờ quy định, người lớn nên chọn thời gian lúc nào trẻ không vội vã, thường chọn sau bữa ăn vì lúc này nhu động ruột tăng (tránh bắt trẻ ngồi bô, bệ xí quá lâu).
  • Trong trường hợp bị nứt kẽ hậu môn, mẹ cần rửa sạch hậu môn cho con. Ngoài ra có thể dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ nếu có.

Để chăm sóc và khắc phục an toàn cho trẻ bị táo bón thì các bậc phụ huynh không nên bỏ qua những kinh nghiệm trên bài viết này. 

Xem thêm:  Trẻ ăn dặm đi ngoài thế nào là bình thường? Bị táo bón phải làm sao?

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here